Φαρμακείο Ιωακείμ Φωτιάδη

Αντιβιοτικά

TI ΕΙΝΑΙ TA ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ

Τα αντιβιοτικά είναι ουσίες που η δομή τους μιμείται μύκητες ή μικροοργανισμούς που υπάρχουν στην φύση και δρουν ανταγωνιστικά προς αυτούς. Η 1η αντιβιοτική ουσία που βρέθηκε ήταν η πενικιλίνη που βρίσκεται συνήθως σε μύκητες που αναπτύσσονται στο ψωμί ή στο τυρί. Υπάρχουν πολλές κατηγορίες αντιβιοτικών. Ένας γενικός διαχωρισμός είναι αυτός που τα χωρίζει σε ευρέος φάσματος, που είναι δραστικά σε περισσότερα μικρόβια και στενού φάσματος, που είναι δραστικά σε συγκεκριμένα μικρόβια.

Τα αντιβιοτικά νέας γενιάς έχουν ευρύτερο φάσμα δράσεως, έχουν καλύτερη κατανομή στον οργανισμό, δεν είναι τόσο ευάλωτα στις άμυνες των μικροβίων και δεν έχουν “γνωριστεί” μαζί τους αρκετά έτσι ώστε τα μικρόβια να τα παρακάμπτουν.

ΠΩΣ ΔΡΟΥΝ ΤΑ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΑ

Τα αντιβιοτικά δρουν είτε καταστρέφοντας τη μεμβράνη που περιβάλει το μικρόβιο, είτε μπλοκάρουν την παραγωγή πρωτεϊνών που είναι απαραίτητα για την επιβίωση του μικροβίου, είτε παρεμβάλλονται στην μεταφορά χημικών μηνυμάτων που είναι απαραίτητα για την αναπαραγωγή του μικροβίων, είτε καταστρέφουν το DNA του μικροβίου.

ΜΕΙΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΑΝΤΙΒΙΟΤΙΚΩΝ

Τα σημαντικότερα μειονεκτήματα των αντιβιοτικών και κυρίως αυτών που είναι παράγωγα της πενικιλίνης είναι η πιθανότητα αλλεργικής αντίδρασης, γαστρεντερικά προβλήματα και μυκητιάσεις. Οι αλλεργικές αντιδράσεις μπορούν να είναι πολύ σοβαρές και για αυτό τα άτομα που ξέρουν ότι είναι αλλεργικά πρέπει να προμηθευτούν ταυτότητα που αναφέρει το πρόβλημά τους. Επειδή υπάρχουν άτομα που δεν γνωρίζουν αν είναι αλλεργικοί θα πρέπει αντιβιοτικές ουσίες με πενικιλίνη πρέπει να δίνονται με μεγάλη προσοχή.

Οι στρεπτομυκίνες μπορούν να έχουν παρενέργειες στα αυτιά και στην ακοή.

Σημαντικό μειονέκτημα των αντιβιοτικών είναι και το ότι, καταστρέφοντας τα παθογόνα μικρόβια, καταστρέφουν και εκείνα που είναι απαραίτητα στον οργανισμό μας. Έτσι εξηγείται που πολλές φορές μαζί με τα αντιβιοτικά χορηγούμε και προβιοτικά.

ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΙΚΡΟΒΙΩΝ

Τα μικρόβια είναι απλές μορφές ζωής που έχουν και αυτά μηχανισμούς άμυνας. Η 1η άμυνα τους είναι η απελευθέρωση ένζυμου που θα προσπαθήσει να καταστρέψει την ουσία που τα πολεμάει. Η 2η άμυνα είναι η προσπάθεια για την μετάλλαξη του έτσι ώστε είτε να μην το διαπερνούν οι αντιβιοτικές ουσίες, είτε να μην αναγνωρίζουν οι αντιβιοτικές ουσίες τα χημικά μηνύματα που είναι απαραίτητα για την αναπαραγωγή τους. Σήμερα προβληματική έχει γίνει η αντιμετώπιση σχετικά καθημερινών, απλών λοιμώξεων, που μέχρι τώρα θεωρούνταν εύκολα αντιμετωπίσιμες, όπως αμυγδαλίτιδες. Έτσι έχουμε φτάσει στο σημείο να έχουμε ασθένειες για τις οποίες είναι αποτελεσματικό μόνο ένα αντιβιοτικό ή και κανένα. Το γεγονός αντιμετωπίζεται με μέτρα για την μείωση της λήψης αντιβιοτικών και αύξηση των κονδυλίων στην έρευνα για εξεύρεση νέων αντιβιοτικών ουσιών.

Οι παράγοντες που οφείλεται η αντοχή των μικροβίων είναι οι εξής:

  • Έχει γίνει κατάχρηση στην χορήγηση αντιβιοτικών στα παιδιά στα οποία το ανοσοποιητικό τους σύστημα δεν είναι ακόμα ολοκληρωμένο και δεν πρέπει να παρεμβαίνουμε σε ένα υπό διαμόρφωση σύστημα. Το αποτέλεσμα είναι μα μην αναπτύξουν από μικρή ηλικία αντισώματα.
  • Τα αντιβιοτικά χορηγούνται μαζικά στα νοσοκομεία πριν και μετά από εγχειρήσεις, με αποτέλεσμα να έχουν αναπτυχθεί εκεί πολλά ανθεκτικά μικρόβια.
  • Στον τρίτο κόσμο οι πολίτες παίρνουν αντιβιοτικά “για το τίποτα” και έτσι δημιουργούνται γενιές ανθεκτικών μικροβίων, που μεταφέρονται εύκολα με την μετανάστευση και τον τουρισμό.
  • Πολύς κόσμος διακόπτει πρόωρα την αγωγή με αντιβιοτικά μόλις δει μία στοιχειώδη βελτίωση. Έτσι, ενώ το αντιβιοτικό έχει εξοντώσει τα πιο εκτεθειμένα μικρόβια, έχει αφήσει ανέπαφα εκείνα που είχαν βρει καλύτερη κρυψώνα μέσα στον οργανισμό, π.χ., στη χολή. Όσα ανθεκτικά μικρόβια όμως κατάφεραν να επιβιώσουν “κρυμμένα”, αμέσως μετά τη διακοπή της αντιβίωσης πολλαπλασιάζονται ή και μεταλλάσσονται.
  • Γίνεται ευρεία χρήση αντιβιοτικών στην κτηνοτροφία, και έτσι τόσο τα ζώα όσο και οι άνθρωποι που καταναλώνουν ζωικές τροφές παίρνουν έμμεσα αντιβιοτικές ουσίες και μικρόβια ανθεκτικά σε αυτές.

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΙΝΟΥΜΕ ΣΕ ΑΣΘΕΝΕΙΣ-ΠΕΛΑΤΕΣ ΜΑΣ
  • Να αποφεύγουν άσκοπες επισκέψεις σε φίλους ή συγγενείς που νοσηλεύονται σε κλινικές.
  • Όταν ο γιατρός συνιστά καλλιέργεια, πρέπει να την κάνουν αδιαμαρτύρητα. Γενικά υπάρχει μία στροφή των γιατρών προς αντιβιοτικά στενού φάσματος που βάλουν κατά συγκεκριμένων μικροβίων, κάτι όμως που μπορεί να γίνει μόνο μετά από ακριβή διάγνωση.
  • Όταν παίρνουν αντιβίωση δεν πρέπει να την αφήνουν στη μέση. Πρέπει να ακολουθούν τις συμβουλές των γιατρών ως προς την έναρξη και την λήξη της λήψης της αντιβίωσης.